Bonifatiuspark: nieuwbouwwijk op historische grond in Leeuwarden
Aan de kroon van de Muziekwijk, Transvaalwijk en Vogelwijk (MTV) werd ongeveer vijftien jaar geleden een nieuwe parel toegevoegd: het Bonifatiuspark. Eigenlijk verdient ieder deel van deze wijk een eigen verhaal. In het kader van ‘last in, first out’ besteden we in deze Wijkwijzer aandacht aan deze zeer geslaagde nieuwbouwwijk op historische grond.
Van Sint Bonifatius Hospitaal naar Bonifatiuspark
Het Sint Bonifatius Hospitaal was oorspronkelijk gevestigd in het Amelandshuis aan de Voorstreek. Het gebouw werd echter te klein en voldeed niet langer aan de eisen van die tijd. Daarom werd aan de rand van Leeuwarden, tussen de Mr. P.J. Troelstraweg (toen nog Stienserweg) en de Valkstraat, een nieuw ziekenhuis gebouwd. Dit ziekenhuis werd in 1936 in gebruik genomen.
In de jaren daarna breidde het complex zich regelmatig uit. Zo kwam er onder meer het Liobahuis, een zusterhuis voor het personeel. Veel Leeuwarders, waaronder schrijver dezes, zagen hier het eerste levenslicht.
In 2004 werden de laatste patiënten behandeld. Het ziekenhuis droeg toen al de naam MCL-Noord en ging verder als onderdeel van één grote centrale vestiging: het MCL (Medisch Centrum Leeuwarden).
Geen tastbare herinneringen meer
Een nieuwe bestemming voor het ziekenhuiscomplex was niet direct gevonden. Verschillende ideeën passeerden de revue, waaronder een hotel en een conferentiecentrum. Uiteindelijk verkocht zorggroep Noorderbreedte het terrein aan projectontwikkelaar Slokker, die koos voor de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk met traditionele woningen.
Aanvankelijk was het de bedoeling om de karakteristieke zuidvleugel aan de Valkstraat te behouden. Er waren plannen om hierin appartementen te realiseren. Voor behoud van dit deel van het ziekenhuis werden zelfs 3.600 handtekeningen verzameld.
De verbouwing bleek echter te kostbaar. Uiteindelijk werd vrijwel het gehele complex gesloopt. De karakteristieke spits en de klok van de kapel kregen een nieuwe plek op de katholieke begraafplaats. Alleen een deel van het metselwerk bij de voormalige hoofdingang herinnert nog aan het ziekenhuis.
Nieuwbouw in een traditioneel jasje
Op de locatie van het voormalige ziekenhuis verrees een ruim opgezette nieuwbouwwijk. De woningen zijn gebouwd in de kenmerkende jaren dertigstijl en sluiten naadloos aan op de omliggende bebouwing.
De huizen verschillen in vorm, maar hebben gemeen dat ze grotendeels zijn opgetrokken uit rode baksteen en voorzien zijn van erkers. In de wijk staan rijtjeswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en enkele vrijstaande woningen op ruime kavels. Daarnaast zorgen hoger gelegen terpwoningen voor een speels karakter. Bij wateroverlast houden bewoners hier ongetwijfeld droge voeten.
De wijk wordt extra aantrekkelijk gemaakt door de uniforme beplanting met beukenhagen. Schuttingen en bouwmarkthekjes ontbreken gelukkig in het straatbeeld.
Straatnamen herinneren aan het ziekenhuisverleden
Hoewel het ziekenhuis verdwenen is, leeft de geschiedenis voort in de straatnamen. De Bonnehosstraat verwijst naar de bijnaam van het voormalige ziekenhuis: Bonnehos.
Lioba was de naam van de nicht en rechterhand van Bonifatius. Ook de Walburgastraat, Humilitasstraat, Gertrudisstraat en Maximillastraat verwijzen naar vrouwen en zusters die een belangrijke rol speelden in de ziekenzorg.
Verder zijn er het Liduinapad en het Theclapad. Het laatste deel van het Bonifatiuspark werd in 2019 voltooid, tegen de Dammelaan aan. Daar ligt ook het Tonnenburgerpad, genoemd naar de boerderij Tonnenburg die vroeger op deze plek stond.
In totaal werden in het Bonifatiuspark 225 woningen gebouwd.
De sfeer zat in de muren
Meer dan 45 jaar werkte zuster Desirée in het Bonnehos. Zij was bijzonder geliefd. De verhuizing van het ziekenhuis vormde voor haar het moment om afscheid te nemen van het kloosterleven.
Volgens haar zat de sfeer van het ziekenhuis letterlijk in de muren en die konden niet mee verhuizen. Toen de verhuiswagen voor het ziekenhuis stond, kon zij haar emoties niet bedwingen. De foto die toen werd gemaakt, werd later door kunstenaar Klaas Lageweg gebruikt voor een afbeelding op een elektriciteitskastje in de Humilitasstraat.
Toen ik in 2015 samen met haar het pas geschilderde kunstwerk bekeek, verbaasde zij zich opnieuw. Ditmaal met een glimlach.
De Drie Dukatons en de rode telefooncel
Vlak bij dit kastje ligt de straat De Drie Dukatons. De naam verwijst naar een in het groen verscholen huis dat zowel de bouw als de sloop van het ziekenhuis wonderwel heeft overleefd.
In een zijmuur bevinden zich drie ronde afbeeldingen van oude munten. Deze verwijzen naar een sage die verbonden is aan het huis. Voor gezondheidscentrum Bonnehûs staat bovendien een oude rode Engelse telefooncel. Daarmee wordt huisarts Hein Huls herdacht.
De telefooncel stond oorspronkelijk bij zijn praktijk aan de Merelstraat. Huls was een fervent verzamelaar van telefoons en overleed in 2003 op 52-jarige leeftijd.
Naast de telefooncel staat opnieuw een elektriciteitskastje met een verwijzing naar het verleden. Hierop is de opening van de helihaven afgebeeld, die in 1964 op dit terrein plaatsvond. Sindsdien vloog de tijd hier letterlijk voorbij. ■
Meer weten over oude wijken in Leeuwarden? ga dan naar: https://seniorenkrant.nl/schepenbuurt-leeuwarden-geschiedenis/
Ben je op zoek naar foto’s of andere historische informatie ga dan naar: https://historischcentrumleeuwarden.nl/
