📍 Schepenbuurt Leeuwarden geschiedenis: een wijk met een wisselend tij
In Wijkwijzer onderzoekt Henk de Vries de Schepenbuurt Leeuwarden geschiedenis en laat hij zien hoe verleden en heden elkaar blijven raken. In de jaren vijftig klonk overal het parool “bouwen, bouwen, bouwen”. Die oproep duikt tegenwoordig opnieuw op in verkiezingsprogramma’s. De Schepenbuurt, gebouwd tussen 1952 en 1960, vormt een duidelijk voorbeeld van die naoorlogse ambitie. De wijk ligt tussen de Potmarge en de Condensfabriek en kreeg haar naam dankzij de jachthaven die in 1956 aan de oostkant verscheen. De straten kregen scheepstypen als naam, terwijl de Pieter Stuyvesantweg al eerder bebouwd was.
🌫️ Een moeilijke start voor de wijk
De eerste bewoners kregen meteen te maken met stevige uitdagingen. De Potmarge verspreidde op warme dagen een sterke stank, terwijl de Condensfabriek en Koopmans meelfabriek bij noordenwind onaangename geuren over de wijk bliezen. Bovendien stond aan de oostkant een vuilverbrandingsinstallatie die bekendstond om dioxine-uitstoot.
Vervolgens veranderde de situatie stap voor stap. Door strengere milieuregels, de aanleg van een waterzuiveringsinstallatie en het sluiten van de vuilverbranding verbeterde de leefomgeving merkbaar.
🏢 Eerste flatwoningen in de Schepenbuurt Leeuwarden geschiedenis
De Schepenbuurt introduceerde meerdere primeurs. Naast houtrijke woningen verschenen hier de eerste flatwoningen van Leeuwarden. Architect Douwe Witteveen installeerde bovendien een nieuw centraal antennesysteem, iets wat destijds vooruitstrevend was. Omdat de dreiging van een nieuwe oorlog voelbaar bleef, verstevigden bouwers in 1957 enkele flatwanden extra.
🏠 Vernieuwing in het hart van de Schepenbuurt
Rondom verzorgingscentrum Greunshiem veranderde de inrichting, maar de wijkstructuur bleef grotendeels herkenbaar. Begin dit jaar verdween het verouderde wijkgebouw It Skiphûs. Bouwbedrijf De Vries werkt ondertussen aan een nieuw, duurzaam wijkgebouw, ontworpen door J.O.N.G. architecten. Wijkvoorzitter Jery de Haan verwacht dat het gebouw nog dit jaar in gebruik komt.
De bewonerssamenstelling veranderde juist wél ingrijpend. Grote gezinnen maakten plaats voor kleinere huishoudens en alleenstaanden. Daarnaast groeide de wijk uit tot een multiculturele gemeenschap met naar schatting ruim vijftig nationaliteiten.
🌍 Geur, kleur en cultuur in de Schepenbuurt
Vanaf de bouw tot ongeveer 1974 ontwikkelde de Schepenbuurt zich tot een tweeculturenwijk. Na het verlies van Nederlands-Indië kwamen zo’n 300.000 Indische Nederlanders naar Nederland. Via de Dienst Maatschappelijke Zorg kregen velen een woning in naoorlogse wijken zoals de Schepenbuurt.
Hoewel de eerste generatie het vertrek uit Indië als pijnlijk ervoer, verliep de integratie van de jeugd soepel. Daardoor groeiden beide culturen naast én met elkaar. In de portieken mengden de geuren van spruitjes en bloemkool zich met die van nasi goreng en sambal.
In 2023 kreeg deze periode een blijvende plek in de wijk. Kunstenaar Sidney Waerts maakte een wandschildering aan de Pieter Stuyvesantweg, vlak bij de brug over de Potmarge. Lody van Hek en Henk de Vries, beiden afgebeeld op het kunstwerk, verzorgden de onthulling.
🛒 Wat kwam en wat verdween in de Schepenbuurt
Op de mural staat ook een elektrische melkkar, een symbool voor de vroegere ambulante middenstand. Melkboeren, groenteboeren en bakkers trokken dagelijks door de wijk. Veel bewoners gebruikten het bekende boekje: zij lieten hun aankopen noteren en betaalden zodra het loon binnenkwam.
Daarnaast kende de wijk twee winkels:
- Drogisterij Prinsen
- Spar-kruidenierswinkel, met 24-uursautomaten voor snoep, sigaretten en nylonkousen
Tegenwoordig zijn ambulante handelaren verdwenen en blijft tabak uit het zicht. Toch blijft de herinnering aan een hechte, levendige buurt bestaan.
Kijk voor meer nieuws over de Schepenbuurt op: https://www.itskiphus.nl/
